Bakytbek Asylbek uulu – one of the winners of the startup competition of the Sanarip Insan project, head of the Bulbal startup project

2023-жылдын 10-ноябрында Инновациялык борбордо 27 500 евро же 2,6 миллион сом жалпы байге фонду менен “Санарип Инсан” стартап-долбоорлорунун сынагынын финалы болуп өттү.

Стартап сынагынын жеңүүчүлөрү менен тааныштырабыз.

“Санарип Инсан” Start-Up конкурсунун жеңүүчүлөрүнүн бири Бакытбек Асылбек уулу Bulbal стартап долбоорунун жетекчиси.

Долбоор Кыргызстанга туристтерди тартуу менен алектенет, ошондой эле жалпы Кыргызстандын аймактарындагы жана Бишкек, Ош шаарларындагы айылдардын тургундарына конок үйлөрүн ачууга жардам берет.

Туристтерди төмөнкү каналдараркылуу өлкөбүзгө тартат: booking.com, airbnb.com, tripadviser.com, 2gis.kg, google maps, instagram, tik-tok, youtube, – Bulbal платформасы Кыргызстандын туроператорлор аркылуу түз сатуу event туризмди камсыздайт.
Конок үйлөрдүн төмөнкү платформаларга катталышын камсыздайбыз: booking.com, airbnb.com, tripadviser.com.

Долбоордун бизнес модели: аймактардан жайлуу үйлөрдү табып, тургундарын алардан конок үй жасоого көндүрүү. Конок үй ээлерин онлайн брондоо платформаларына туташтыруу. Конок үй ээлерине туристтерди тартуу, кызмат үчүн алар турак-жай, тамак-аш үчүн төлөнгөн суммадан 10%, жана башка кызматтар.

4 ай ичинде биз 230 үй туташтырылды(Баткенден башка бардык аймактарда). Биздин байбичелер жана үй кожойкелери айына орто эсеп менен 25000 сом табышат. 4 айдагы киреше 2,5 млн сомдон ашуун. 1200дөн ашык турист тейленди. Бир нече фестивалдарды уюштурушту.

Бакытбек Асылбек уулу финалдык питчингде 93,6 балл алып, жеңишке жетишти.

“Санарип Инсан” долбоорунун максаты-жаштардын, аялдардын, мигранттардын жана өлкөнүн алыскы аймактарынын жашоочуларынын санариптик сабаттуулугун жогорулатуу. Атап айтканда, санариптик платформаларды колдонуу, социалдык тармактардын функцияларын изилдөө, Санариптик каржылык тиркемелер, онлайн коммерцияда жана ишкердикте маалыматтык технологияларды колдонуу, ошондой эле жашыл экономиканын эсебинен туруктуу өнүгүү жолдорун сунушталат. Долбоор Европа Биримдигинин каржылык колдоосу менен Европа Коңшулук Кеңеши жана Интернет Коомунун Кыргыз Бөлүмү тарабынан ишке ашырылууда.

Bagymdat Atabayeva is one of the winners of the Sanarip Insan project startup competition

On November 10, 2023, the Innovation Centre hosted the Final of the Sanarip Insan Startup Project Competition with a total prize fund of €27,500 or 2.6 million soms.

Introducing the winners of the startup competition.

Salym.AI is an innovative platform, to simplify and optimise tax reporting.
We offer:
●Auto-filling, auto-checking of tax reports, and we replace filling in complex forms with hundreds of cells with guiding questions;
Helping citizens to recover up to 25 per cent of tax deductions.
●Our AI-based assistant, trained in the laws of the Kyrgyz Republic, can advise in chat rooms.
Our platform guarantees error-free filing of tax forms, saving time, effort and reducing the risk of penalties.
The cost of our services is the most affordable, from 50 soms to 500 soms. Now at the MVP stage, we have developed a declaration filler for individuals and a 161st form filler for accountants. Our clients: all taxpayers and all individuals who submit declarations.
The market volume according to our estimates is 44 million KGS in the first year, where the average cheque is about $2.46.
In 2026 the submission of declarations will be mandatory for everyone and we are ready to ease the pain of submitting tax returns now.

Sanarip Insan aims to improve digital literacy among young people, women, migrants and people living in remote regions of the country. In particular, it suggests the use of digital platforms, learning the functions of social networks, digital financial applications, the use of information technology in online commerce and entrepreneurship, and ways of sustainable development through green economy. The project is implemented by the European Neighbourhood Council and the Internet Society Kyrgyz Chapter, with the financial support of the European Union.

The project “Sanarip Insan” funded by European Union promotes youth growth and development

2023-жылдын 10-ноябрында Инновация борборунда жалпы байге фонду 27 500 евро же 2.6 млн сом болгон «Санарип Инсан» стартап долбоорлор сынагынын финалы өттү.

«Санарип Инсан» стартап долбоорунун сынагы: «Жаштар, өзгөчө жаш аялдар, капиталдаштырылбаган бизнес долбоорлорду түзүү үчүн алдыңкы санариптик билимдерди жана көндүмдөрдү колдонууга мүмкүнчүлүк берүү» темасында өткөрүлөт жана анын максаты, анын ичинде социалдык-экономикалык жактан таасир этүүчү туруктуу бизнес моделдерин өнүктүрүү жана колдоо, кичи шаарлардын, айыл-кыштактардын калкынын, дыйкандардын турмушу.

18-35 жаштагы кыргызстандыктар 4 багыт боюнча өз идеяларын жөнөтө алышат:

  • IT чечимдери;
  • билим берүү;
  • электрондук бизнес;
  • жасалма интеллект.

Биринчи этапта жалпысынан 164 форма түшкөн, анын ичинен 115 и аялдар. Сынактын экинчи этабына 22, финалга 18 стартап долбоор өттү .

Финалга өткөн 18 стартап долбоорунун 16 оффлайн форматта, ал эми 2 команда алыскы Баткен облусунан онлайн форматта катышып, стартап долбоорлорун жакташты.

Калыстар тобунун мүчөлөрү мыкты 8 стартап долбоорду аныктап, жеңүүчүлөргө финансылык колдоо көрсөтүүгө сертификаттар ыйгарылды. 1- орунду “ Salym.AI- акылдуу салык ассистенти” стартап долбоору 400 000 сом, ал эми акыркы 8-орунду “Кыргыз Боёк” стартап долбоору 150 000 сом акчалай сыйлык жеңип алышты.

Дагы 600 000 сом бүгүн жеңишке жетишпей калган командалар арасында таркатылат.

Сертификаттарды ыйгаруу аземине Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министринин орун басары Супаналиев Бекжан Төрөбаевич, Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министринин орун басары Чаначев Улан Белекович жана Кыргыз Республикасынын Санариптик өнүктүрүү министринин орун басары Омельченко Клим Сергеевич катышып, санариптешүү доорунда “Санарип Инсан” долбоорунун өзгөчө аймактардагы жаштар, айымдардын санариптик сабаттуулугун жогорулатуудагы кошкон салымын баса белгилешти.

“Санарип Инсан” долбоору – жаштардын, кыз-келиндердин, мигранттардын жана алыскы аймактарда жашаган тургундардын санариптик сабаттуулугун жогорулатуу максатындагы долбоор. Атап айтканда, санариптик платформаларды колдонууну, социалдык медианын функцияларын үйрөнүүнү, санарип финансылык колдонмолорду, онлайн коммерция жана ишкердик кылууда маалымат технологиясын колдонуу жана жашыл экономика аркылуу туруктуу өнүгүү жолдорун сунуш кылат. Долбоорду Евробиримдиктин колдоосу менен European Neighborhood Council жана Интернет коомдун Кыргыз болүмү ишке ашырууда.

Кенен маалыматтарды биздин социалдык тармактар аркылуу көрө аласыздар. 

 

«Бул <вебсайт/бет> Европа Биримдигинин каржылык колдоосу менен даярдалган. Бул басылманын мазмуну Европалык Коңшулук Кеңешинин (ENC) / “Интернет Коому Кыргыз Бөлүмү” коомдук бирикмесинин жоопкерчилигинде жана Европа Биримдигинин көз карашын чагылдырбайт.

Myrzakulova Baktykan: Sanarip Insan project helped us to increase our income by 50%

Мырзакулова Бактыкан Кыргызстандын аймактарында жашаган аялдардын жана жаштардын арасында санариптик көндүмдөрдү өнүктүрүүгө жана экономикалык бакубаттуулукту жакшыртууга багытталган «Санарип Инсан» долбоорунун катышуучусу.

Бактыкан жашаган Жалал-Абад облусунун Арстанбап айылы дүйнөнүн төрт бурчунан келген туристтерди кызыктырган борбор – 600 миң гектардан ашык аянтты ээлеген уникалдуу реликттик жаңгак токою, шаркыратмалар, мусулмандардын зыярат кылуучу жерлери. Азыр айылда 20дан ашык конок үйлөрү бар.

Көптөгөн жергиликтүү тургундар үчүн айылдагы туризм үй-бүлөлүк бизнеске айланган.

«Биз туризм тармагына келгенге чейин жолдошум башкы эсепчи, мен катчы болуп иштечүмүн. Арстанбапка туристтер тынбай келишет. Биз аларды дайыма түнөп, жөнөкөй, даамдуу тамак менен камсыз кыла алмакпыз. Бирок кийин бул киреше булагы болуп, туристтик бизнеске айланышы мүмкүн экенин билген эмеспиз. 2000-жылдын башында Арстанбапта 5 конок үйү болгон. 2002-жылдан тарта биз да туристтерге кызмат көрсөтө баштадык. Ошондон бери туристтердин саны жыл сайын өсүүдө».

Бактыкан айылдыктардан “Санарип инсан” долбоору тууралуу билип, катышууну чечти.

«Жалал-Абадда жана Базар-Коргондо 2 күндүк окуу болду. Интернет, Booking, Google, Instagram менен тааныштык. Аларды кантип ачууну, колдонууну жана картадан жайгашкан жерибизди көрсөтүүнү үйрөндүк. Мурда коноктор так дарегин билишчү эмес, алар менен жолугушууга туура келди. Кээде коноктор адашып калып, аларды издейбиз. Эми бул бизге да, конокторго да чоң жеңилдик”,-дейт Бактыкан.

Санариптик технологияларга өткөндөн кийин алар туристтер менен түз байланыша башташты. Бардык керектүү маалыматтар: картада толук дарек, конок үйүнүн номерлери, ичиндеги шарттар, кабыл алуучу үй-бүлөнүн сүрөттөрү тиркемелерге жана программаларга жүктөлөт. Ал жакка туристтер келип, алдын ала телефон чалып, даректи өздөрү табышат. Азыр анын Happy Family Guesthouse конок үйү 20 кишиге ылайыкташкан.

«Биз картага чоң-кичине шаркыратмаларды, токойдун ичин киргиздик. Аны уюлдук телефонуңуздан көрүп, гиддин жардамысыз көпкө жүрө аласыз. Брондоо жоопкерчиликти талап кылат жана дайыма ачылып, каралып турушу керек. Жергиликтүү туристтер Instagram жана Facebook аркылуу чалса, чет элдиктер Booking жана Google аркылуу чалышат. Алдын ала буйрутмалар менен иштөө бизге ыңгайлуу. Тренингдерден алган билимимди бизнесте колдоно баштагандан бери туристтердин саны 50% өстү».

Аялдар үчүн уюштурулган долбоорлорго катышып, билимин мындан ары өркүндөтүүнү пландоодо. Чоң конок үйлөрүн куруу, тейлөөнү жакшыртуу жана туристтер үчүн ыңгайлуу шарттарды түзүү пландалууда.

Бул долбоор Европа Биримдигинин каржылык колдоосу менен ишке ашырылып жатат жана Европа Коңшулук Кеңеши, “Интернет Коомунун Кыргыз Бөлүмүнүн” (ISOC Kyrgyz Chapter) тарабынан ишке ашырылууда.

Matislamova Buuzara: “Sanarip Insan” makes us visible to the whole world via the Internet

Матисламова Буузара-Кыргызстандын аймактарында жашаган аялдардын жана жаштардын санариптик көндүмдөрүн өнүктүрүүгө жана экономикалык бакубаттуулугун жакшыртууга багытталган “Санарип Инсан” долбоорунун катышуучусу.

Буузара – Баткен районунун чек арага жакын жайгашкан Бужум айылынын тургуну. Ал мектепте 29 жыл иштеген, азыр татыктуу эс алууда, туристтик бизнеске алгачкы кадамдарын таштоодо. “Санарип Инсан” долбоорунун тренингдерине өз ишинде санариптик көндүмдөрдүн маанилүүлүгүн түшүнгөндүктөн келген.

 

“Эки күндүк тренингдин жүрүшүндө биз санариптик көндүмдөр, социалдык тармактар жөнүндө билдик, чет өлкөлөрдөгү конок үйлөр менен тааныштык. Ошондо мага идея келди: бош үйлөрдү конок үйлөрүнө айландырса болот. Мен 2023-жылдын март айында Booking.com’го катталдым, эч кандай акча коротпой, туристтерге кадимки Кыргыз үйүндөгүдөй шарт түзүп бердим. Апрель айында иштей баштадык. Booking.com аркылуу маалымат Кыргызстанда гана эмес, чет элдик бизнесмендерге, саякатчыларга да жетет. Алар келүү күнүн белгилешет, орун ээлешет. Бул платформанын жардамы менен бизге жаңы кардарларды табуу оңой болуп калды. Бүгүн бизде жакшы байланыштар бар, кардарлар жетиштүү”, – дейт Бузара.

Буузара долбоордун аркасында телефон аркылуу кардарлар менен иштөө үчүн Интернетти максималдуу колдоно алганына кубанычта. Ал региондордун бардык тургундары санариптик көндүмдөргө үйрөтүлүшү керектигин мойнуна алат, анткени интернет – айыл жергесинде өз ишин жеңилдетүүнүн жана кирешесин көбөйтүүнүн эң ыңгайлуу жолу. Конок үйү ачылып, booking.com’го катталгандан бери башка облустардан туристтер келе баштады. Жакында Ал Латын Америкасынан келген конокторду күтөт. Бүгүн ал тапкан кирешесинен эки кишилик конок үйүн эки кабаттуу сегиз кишилик үйгө айлантууну пландап жатат.

“Сабак учурунда Кыргызстанда жөнөкөй аялдардын мүмкүнчүлүктөрү көп экендигин байкадым. Биздин өнүмдөрдү жана кызматтарды көрсөтүү менен киреше таба алабыз. Санариптик соода убакытты үнөмдөп, тейлөө сапатын жогорулатат. Интернетти туура колдонууну үйрөнсөк, бул жерде жаштар өсүп – өнүгөт”, – деп кубанат Бузара.

Долбоордун алкагында 500 адам окутулду. Санариптик туризм боюнча тренингдердин аркасында катышуучулар Booking, Google Maps, Google Business, Airbnb, Shelter, Fidelio PMS сыяктуу туристтик платформаларда иштөөнү үйрөнүштү. Электрондук коммерция боюнча тренингдин алкагында катышуучулар WhatsApp Business, Instagram жана Facebook аркылуу товарларды жана кызматтарды жарнамалоо үчүн социалдык тармактарды жана мессенджерлерди колдонууну үйрөнүштү. Бүгүнкү күндө алар өз бизнесин ийгиликтүү өнүктүрүүдө.

Долбоор Европа Биримдигинин каржылык колдоосу менен ишке ашырылып, Европа Коңшулук Кеңеши жана Интернет Коомунун Кыргыз Бөлүмү тарабынан ишке ашырылууда.

 

Mobile Internet Skills Training Toolkit released in Kyrgyz and Russian languages

Санарип ИНСАН долбоорунун максаты – өлкөбүздүн, айрыкча айыл жергесиндеги жаштар жана аялдар арасындагы маанилүү маселе болуп саналган санариптик сабаттуулуктун төмөндүгүн жоюу. Өлкөдө уюлдук телефондордун көп колдонулушуна карабастан, көптөгөн адамдар негизги байланыштан тышкары уюлдук телефондорду натыйжалуу колдонуу жөндөмүнө ээ эмес. Мобилдик  ыкманын маанилүүлүгүн түшүнгөн “Санарип Инсан” эл аралык платформалар менен өнөктөштүк түзүп, алардын тажрыйбасын жергиликтүү муктаждыктарга жана реалдуулуктарга ылайыкташтырууда.

Аймактагы санариптик инклюзияны жана экономикалык өнүгүүнү илгерилетүү максатында, долбоор GSMA Фондунун “Мобилдик Интернет көндүмдөрүн үйрөтүүчү куралыня” (MISTT) кыргыз жана орус тилдерине иштеп чыкты. Мобилдик Интернет көндүмдөрүн үйрөтүүчү куралдарына негизделген окутуу тренингдери өлкөнүн бардык аймактарында өткөрүлдү. Бул ыкма айыл калкынын арасында мобилдик сабаттуулук көндүмдөрүн өркүндөтүүдө маанилүү роль ойногон.

2023-жылдын башында Кыргызстандын жалпы калкынын саны 7,37 миллионду түзгөн, алардын 62,3 пайызы айыл жерлеринде жашайт. Өлкөдө мобилдик телефондордун жана  мобилдик интернеттин кеңири колдонулушун эске алып, өнүктүрүү боюнча иш алып барган  уюмдар өз иш-чараларында биринчи кезекте мобилдик байланышка көңүл буруусу зарыл.

Санарип ИНСАН айыл жергесиндеги жаштар жана айымдардын арасында санариптик сабаттуулукту жогорулатуу максатында 250дөн ашуун катышуучуга оффлайн окутууларды уюштурган. Бул окутуу дүйнөдөгү мобилдик сабаттуулук куралдарын сыноо үчүн баалуу мүмкүнчүлүктөр катары кызмат кылган. Бул тренингдер аркылуу катышуучулар санариптик сабаттуулук жөндөмүн өркүндөтүп, мобилдик платформаларды жана тиркемелерди жакшыраак түшүнүп, мобилдик түзмөктөрдү колдонуу боюнча практикалык тажрыйбага ээ болушту.

Окутуудан тышкары, санарип ИНСАН Президенттик администрация жана Маданият, маалымат, спорт жана жаштар министрлиги менен кызматташып, улуттук жана регионалдык телеканалдарда санариптик платформалар жана санариптик сабаттуулуктун негизги көндүмдөрү жөнүндө видеолор чагылдырылды. Бул видеолор кыргыз жана орус тилдеринде алардын мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу максатында тартылган. Бул өнөктөштүк аркылуу “Санарип Инсан”дын окутуу материалдарын уккан/көргөндөр 4 миллион адамга жетип, айрыкча айыл жерлеринде жашагандар өлкөнүн жалпы калкынын 55% түзгөн.

Оффлайн окутууну жана улуттук телеканалдарды бириктирүү менен “Санарип Инсан” Кыргыз Республикасынын айыл калкынын санариптик сабаттуулугун жогорулатууга олуттуу таасир тийгизди. Бул ыкма санариптик камтууну гана жайылтпастан, жеке адамдарга глобалдык санариптик экономикага катышууга мүмкүнчүлүк берди. Бул аракеттер аркылуу “Санарип Инсан” долбоору эл аралык өнөктөштөр менен кызматташтыкта иштелип чыккан жана жергиликтүү шарттарга адаптацияланган максаттуу иш-чаралар туруктуу өнүгүүгө натыйжалуу өбөлгө түзүп, туруктуу өнүгүү максаттарына жетишүүгө өбөлгө түзөөрүн көрсөтө алды.

Startup competition from the Sanarip Insan project

Үстүбүздөгү жылдын 26-июлунда “Санарип Инсан” долбоору стартап конкурсун жарыялады. 

START-UP төмөнкү багыттар боюнча жарыяланды:

  •  IT чечимдери: санариптик платформалардын негизинде социалдык жана туристтик кызматтарды түзүү;
  • Билим берүү тармагы: билим берүүнүн деңгээлин жогорулатууга жана санариптик көндүмдөрдү өнүктүрүүгө даярдоо;
  • Электрондук бизнес: сатуунун деңгээлин жогорулатуу, маркетингди оптималдаштыруу, кардарларды тейлөөнү жакшыртуу, электрондук-бизнес чөйрөсүндөгү бизнес-долбоорлор;
  • Жасалма интеллект: жасалма интеллект платформаларынын негизинде бизнес-долбоорлор.

Конкурс тууралуу толук маалымат берүү жана инстаграм баракчабызга келген суроолорго жооп берүү максатында 4-августта маалыматтык сессия уюштурууну чечтик.

Маалыматтык сессия бир саатка чейин созулуп, катышуучулардан келген бардык суроолорго жооп берилди.

Online webinar “The demand for Kyrgyz-language content on YouTube”

YouTube-один из основных источников информации на сегодня, его также можно назвать современным “Телевизором”.  Так как идея похожа на телевидение, в котором есть несколько каналов. Разница в том, что каналы создаются пользователями и они могут легко обмениваться видеоматериалами на разные темы.

Видеоконтент все больше и больше привлекает зрителей. В то же время каждый владелец YouTube канала прилагает все усилия, чтобы привлечь и удержать зрителей на своей странице.

На YouTube доступно множество фильмов, документальных фильмов, музыкальных клипов и домашних видео, а также прямая трансляция мероприятий. Популярность некоторых домашних видео приводит к тому, что неизвестные становятся “мгновенно популярными”.

В то же время отсутствуют ютуб-каналы, содержащие качественный, полезный контент, а самое главное, видеоконтент на кыргызском языке.

Первой кыргызоязычной ютуб страницей в Кыргызстане завоевашей “Золотую кнопку” ещё 2019 году, является портал “Соло медиа”. На очередной вебинар в качестве спикера мы пригласили основательницу данной ютуб страницы Кундуз Казыбек кызы. 

С Кундуз мы посбеседуем на тему “Кыргыоязычного контента”, о том как создать интересный и в то же время полезный контент на родном языке.

Увидимся на вебинаре, друзья!